KUR'AN'DA MECAZ-TEŞBİH SANATI
KUR'AN'DA MECAZ-TEŞBİH SANATI
İslam'a düşman olan ideoloji sahiplerinin - Ateist,misyoner - ortak özelliği İslam'daki teşbih sanatından haberdar olmamaları - veya önyargılarının buna engel olması
*Müberrid " el-kamil " adlı eserinde : "Şayet bir kimse ;Araplar sözlerinde ekseriyetle teşbih kullanır derse, bu söz doğrudur, der.
*İbn- i Abbas :" kur'an'ın herhangi bir yeri size kapalı gelirse, şiire ( Şiirde kullanılan sanat türlerine ) müracaat ediniz .Zira şiir, arapların divanıdır ( Dil gramerinin uygulama safhasıdır ) "
* Mecaz gibi, kinayenin varlığı da cumhur tarafından kabul görmüştür (Süyuti, 2:789)
* Müteşabihat denilen Kur`ân–ı Kerim'in üslûpları hakikatlere geçmek için ve en derin incelikleri görmek için avamı nasın gözüne bir dürbün veya numaralı birer gözlüktür. (İşaratu`l–İcaz, s: 12–30)
Teşbihten amaç kastedileni kısa yoldan açıklamaktır.Belagat - edebi konuşma- ulemasının ittifaken kabul ettiğine göre mecaz, hakikatten daha beliğdir - sanat iceriklidir - :
Ayetlerden Örnekler :
"Çocukları ihtiyarlatan o gün "(Müzzemmil :17 ):Yani Kıyamet günü...,
"yüzünüzü mescid-i Haram'a çevirin " : Sadece yüz değil, tüm vucüt,
"Nefes almaya başlayan sabaha " Yani ufuktan güneşin doğuşu sırasında yaydığı ışık
"Onlara elim bir azap müjdele ":Aslında müjde burada zıt anlamı ile kullanılmıştır...
Bazen kesin olacağı bildirilen hükümler " mazi " sıgası yerine istikbal - gelecek sıgası ile kullanılır: " Sura üflendi...", " İki eli kurudu da "....
" Şehre sor " :şehir halkına sor
" Dünya hayatı , tıpkı gökten indirdiğimiz bir suya benzer " :Yani dünya hayatı süratle geçer.
" O , katımızda bulunan ana kitaptır " : Yani asıl kitaptır.
" Onlara şefkat kanatlarını ger " : yani merhamet göster.
"Ölü iken kendisini dirilttiğimiz" : Yani delalette iken hidayet verdiğimiz...
" Topluca allah'ın ipine yapışın " : Allah'ı güven , teslimiyet, Kur'an'a uymak..." Onlar sizin elbiseleriniz, sizde onların elbiseleridir " : Yani Kadın erkek arasındaki ilişki, yakınlık...
" Allah'ın iki elide açıktır " : Allah cömerttir
" Onlar sağırdırlar, dilsizdirler, kördürler " :Günümüzün deyimi ile üç maymunu oynayanlar...Bilerek Hak olanı inkar edenler...
" Beyaz iplik, siyah iplikten ayırt edilene dek ..." :yani gündüzün beyazlığı, Tan vakti ...
Hadislerde mecaz :
" Rabbimizin Cehenneme iki nefes almasına izin vermesi :Biri soğuk, diğeri sıcak : yani Cehennemde sıcak ve soğuk azap olarak vardır...Ve Sıcak-soğuga kinaye...Günümüzde çok sıcak havalar için bile cehennem sıcağı denmez mi...!?
" Cennet annelerin ayağı altındadır " : Annenin değeri vurgulanır
" Humma - sıtma- hastalığı , cehennem ateşindendir" : Cehennemden gelmiş kadar korkunc ve korunulması gerekendir
" Nil, ceyhan,fırat ... Cennet nehirlerindendir." : Yani Verimli, bereketlidir...Cennetin olumlu imajı onlara da atfedilmiştir
" Kim ağaç keserse , Allah'ta onun başını Cehennemden aşağı sarkıtır ." Sakındırmak için teşbih...
"İsrail oğulları olmasaydı , et bozulmazdı ." Eskiden yaptıklarına kinaye.Etlerinin zekatını vermeyip, kenara yığıp kokuşmalarına izin vermeleri kasdedilir.
" Güneş batınca Allah'a secde eder" Yani Güneşin Allah'ın kendine verdiği kurallara uyması, görevini ifa etmesi...
"İşler ehline verilmediği zaman kıyameti bekle " : Maksat ümmetin kıyameti, helakı...
" Hz. Resul'un göğsünün yarılması" : Manevi kirlerden temizlenmesi ... Manevi ameliyet .
" Bana en çabuk kavuşacak olanınız kolu en uzun olanınızdır " : eli uzun olan, yani cömert olan...
" cennet - cehennemlikler yerini alınca ölüm getirilir aralarına ve sonra kesilir...artık ölüm yok denir ..." : yani ebedi kalınacak cennet ve cehennemde...
" Cennet kılıcların gölgesi altındadır" Şehitliğin önemi...Yoksa kocaman bir kılıc ve altında cennet kastedilmemistir.
"“Hacerü’l-esved Allah’ın sağ elidir, kim isterse O’nunla musafaha yapsın.” (es-San’anî, 5:39) hadisinde mecaz vardır ve Hacerü’l-esved’in Allah’a yakınlaşma yollarından birisi olduğunu ifade eder (Razî, 440-441)
Kaynaklar :
Difaun ani's-sunne : Pr. M. Ebu Şehbe
Keyfe neteamel maassunneh : Pr. Y.el- Kardavî
Tevilu muhteliful - hadis :Muhammed bin muslim b. Kuteybe
El itkan fi ulumil Kuran: Celaleddin Es-suyuti
Sitemizde daha önce sorulan ve iceriği teşbih-mecaz sanatı ile alakalı olan soru ve cevaplarımız - Detay sitemizde -
KURANDA MECAZLA ILGILI BAZI AYETLER :
*ÇOCUKLARI IHTIYARLATAN O GUN ( MUZZEMMIL :17 ) : YANI KIYAMET AZABI...SIZ NASIL YORUMLARDINIZ...?
*" YER AĞIRLIKLARINI CIKARDIGI ZAMAN " ( ENFAL.2) .KIYAMET ANI...
*"YÜZÜNÜ MESCİDİ HARAMA CEVİR " ( BAKARA 144) . SADECE YUZUNU DEGIL TUM VUCUDUNU !........
MUBERRID " ELKAMIL ADLI ESERINDE : " BIR KIMSE , ARAPLAR SOZLERINDE EKSERIYETTE TEŞBİH KULLANIR ,DERSE , BU SOZ DOGRUDUR , DER.BOYLE BIR ORTAMA INEN KUR'AN'IN , INDIGI TOPLUMUN DILINI KULLANMASI GAYET DOGALDIR... BUNUN ICIN TEHBIH SANATINI BILMEK TEFSIR USULUNDE COK ONEMLIDIR!DETAYLI BILIGI ICIN , . " ELITKAN FI ULUMUL KURAN . IMAM-I SUYUTI , CILT :2 RABBI'MIZIN ARZA ISTILA ETMESI, ARZA YONELMESI, ARZA OTURMASI ANLAMINDA BILDIGIMIZ OTUMAK DEGIL "HUKMETMEK " ANLAMINDADIR...VE EMIN OLUN KOCA ISLAM TARIHI BOYUNCA BU ANLAMDA BU AYETLERI ELE ALAN HIC BIR EHLİ SUNNET ISLAM ALİMİ YOKTUR! CUNKU ONLAR BU AYETLERIN MECAZI ANLAMININ GERCEK BOYUTUNU BILIYORLARDI...MECAZ- GERCEK ANLAM AYIRIMINA SAHIPTILER.KISACA 1400 SENLIK ISLAM TARIHI BIYUNCA TUM ISLAM ALIMLERI ALLAH KONUSUNDAKI AYETLERIN MECAZI - SANATSAL , O DONEMDEKI ARAP TOPLUMUNUN KULLANDIGI DILE UYGUN OLARAK KULLANILDIGINI - IDDIA EDERKEN HEP YANILDILAR , DOLAYISI ILE SIMDI HEPSI CEHENNEMDE VE BIR GUN BIR ATEİST CIKIYOR, BIR ANDA KUR'AN'IN GERCEK ANLAMINI KESFEDIYOR...SAKIN KUCUMSEDIGIMI DUSUNMEYIN AMA SIZIN YAZILARINIZDAN ORTAYA CIKAN GERCEK BU ...BIR TARAFTA 1400 YILLIK ISLAM ALEMI VE ALIMLERI ( HEPSI ALLAH'I YANLIS ANLADI VE CEHENNEMLIKLER ) VE BIR DE DIGER TARAFTA DINE INANMAYAN BIR ATEİST... BIRAZ TUHAF DEGIL MI...
MESELA O DONEMDE " O ADAMIN EVINDE COK KÜL VAR DEMEK " . MISAFIRI COK DEMEKTI...ATESI FAZLA YAKIYOR KÜLÜ FAZLA OLUYOR...TURKCE DE DE " ELI ACIK " DENINCE SIZ NE ANLIYORSUNUZ ULU MANITU ADINA...MADEM OKUMUS HAVASI VERMEYE CALISIYORSUNUZ KENDİNİZE ,BARI TEMEL TEFSIR- HADIS USUL KURALLARINI OKUYUP OYLE BASLAYINIZ..."GEL BENIM KANATLARIM ALTINA, VEYA KOLLARIMIN ALTINA " DENINCE ANLATILMAK ISTENEN KORUMA - KOLLAMADIR...
TEŞBIH, EDEBIYET ... BİR SANATTIR !
HADIS - YANI HZ. RESUL'E IZAFE EDILEN SOZLERIN UYDURMALARI , SOYLENMEDIGI HALDE SOYLENMIS GIBI KABUL EDILENLERI VARDIR VE BUNLARIN HEMEN HEMEN TAMANI ARTIK BILINMEKTEDIR...HADIS OTORITELERI BUHARI-MUSLIM'DE BILE BOYLE HADISLER OLDUGUNU KABUL EDER.HALK TABAKASINDA BUHARI'DEKI HADISLERIN HEPSININ SAHIH OLDUGU SANISI , GELENEKSEL KULAKTAN DOLMA BILGILER ILE ISLAM'I OGRENENLER ARASINDA YAYGIN BIR INANCTIR AMA YANLISTIR...!AYRICA MUSKILUL KUR'AN VE MUHTELIFUL HADIS KITABI OKUDUGUNUZU BILDIRIYOR VE ORADA GECEN CEVAPLARI SADECE - OKUYUCUYA AKTARMADAN - KENDI ONYARGILARINIZ ILE "ZORLAMA YORUM OLARAK " AKTARIYORSUNUZ... ONLARI DA OBJEKTIF OLARAK OKUYUCUYA NEDEN SUNMADIGINIZ MERAK KONUSUDUR , ...
MECAZ ANLAM KELIMENIN ASIL ANLAMININ DIŞINDA KULLANILMASIDIR ZATEN.KELIME - MESELA ISTIVA- ASIL ANLAMINI İSLAM ALİMLERİ DE BILIYOR SOZLUGE BAKAN HERKES - BILIR...AMA ONEMLI OLAN " AYATUN MUHKEMATUN HUNNE UMMUL KITAP VE UHARU MUTESABIHAT " DIYE AYRILAN BU AYETLETDEN MUTESABIH - ANLAMININ ANLASILMSI ARASTIRMAYI GEREKTIREN , HEMEN KELIME ANLAMI ILE ANLASILMAYAN AYETLERIN - HEDEF, RUHUNU ANLAMAK ICI NONYARGISIZ VE DOGRUYU ARAYACAK BIR MANTIK SILSILESINE SAHIP OLMAK GEREKIR...MESELENIN OZU : SADECE SIZ ASIL ANLAMINI ALIYORSUNUZ AMA TUM ISLAM ALIMLER MECAZI OLDUGUNU SOYLUYOR, VE TEFSIR USULUNDEDE, ARAP EDEBIYETINDA DA ... YANI KUR'ANI ANLAMAK ICIN GEREKEN TEMEL BILGI BIRIKIMI OLAN HERKES TE BU ANLAMLARI KABUL EDIYOR, NEDEN CUNKU " KURAN MECAZI BIR METOD OLARAK KULLANMISTIR" -DETAY YUKARIDA -AMA YUKARIDAKI AYETIN DEVAMINDA ALLAH'U TEALANIN DEDIGI GIBI BAZI INSANLAR MUTESABIH AYETLERI KENDI ISTEKLERINE GORE YORUMLARLAR -ODA SEN OLUYORSUN SAYIN .... YANI KURAN SU AN SANA ISARET EDIYOR !ISTERSEN AYETIN TURKCESINI TAM VERELIM - SANA HITAP EDEN KISMINI :
" KALPLERINDE EGRILIK BULUNANLAR SIRF FITNE ARAMAK ( INSANLARI SAPTIRMAK ) VE KENDI ARZULARINA GORE TEVILINI YAPMAK ICIN MUTESBIH OLANININ ARDINA DUSERLER..." HIC KENDINI BU AYETLERDE GORDUN MU ...!AYETIN SON CUMLESI ONEMLI , SADECE ULULELBAB OLANLAR BUNU BILEBILIR. " ULULELBAB : KALP VE AKIL BIRLIKTELIGI" ...ZOR İŞ DI MI ...?
SAYIN ...... SORUN SU : USUL-METODUNUZ YANLIS DOLAYISI ILE HEP YANLIS YERLERE VARIYORSUNUZ...BASTAN YANLIS BAKINCA A HER SEYİ YANLIS GORUYORSUNUZ...UMARIZ BUNU " KALPLERINDE EGRILIK BULUNANLAR " 'DAN OLDUGUNUIZ ICIN YAPMIYORSUNUZDUR...!BASIT BIR ORNEK DAHA : YUKARIDA KI AYETTE " KITAPIN ANASI " KELIMESI GECIYOR ...SIMDI SIZ BABASINI DA SORARSINIZ...!AMA ANA ORADA " TEMEL " ANLAMINDA !KUR'AN SADECE MUHKEM AYETLERDEN OLSA IDI AKIL KULLANMAYA GEREK KALMAYACAK , TUM AYRINTILARI KUR'AN VERDIGI ICIN MUHKEM AYETLERI OKUYUP UYGULAMAK YETECEKTI...AMA ALLAH - KUR'AN'DA DA BELIRTTIGI GIBI , MUTESABIH AYETLERI DE KUR'ANDA BARINDIRMIS VE AKLIMIZI KULLANMAK ICIN BIR ALAN YARATMISTIR , TEK SART "ARTNIYETLI OLMAMAK "KURANIN ÇOĞU "MUHKEM " AYETTIR YANI ARACISIZ OKUNUNCA ANLASILIR AMA "MUTESABIH" AYETLERI ANLAMAK ICIN ALTYAPI , EDEBIYAT, USULU HADIS-TEFSIR, ISLAM TARIHI , MECAZ BILMEK GEREKIR...OLUR KI BUNLARA VAKIF OLAMAYANLAR TEFSIRLERE BASVURSUN DENIR ..
TÜRKÇEDE BİLE VAR. " MAYMUN İŞTAHLI " DİYE.ORADA BAHSEDİLEN MECAZİ ANLATIMDIR Kİ KUR'AN'DA SIKÇA KULLANILIR. TIKLAYINIZ
KURAN DA MECAZ SANATI , SANATLI-TEŞBIH ANLATIM METODU OLDUĞU GIBI O DEVIRDE ARAP KULTURU ARASINDA ÇOK FAZLA YAYGIN OLAN ŞİİR SANATINDAN DOLAYI INSANLAR DA SOZLU ANLATIMLARINDA BU TEŞBIH SANATINI BOL BOL KULLANMIŞLARDIR...KIŞİLER ICINDE OLDUKLARI TOPLUMDAN AYRI DEGERLENDIRILEMEZLER...MUTLAKA ONLARDAN ETKILENIRLER....HZ RESUL'DE HADISLERINDE BOL BOL TEŞBIH SANATINI KULLANMIŞ , BUNUN ÖRNEKLERİNİ VERMİŞTİR.ŞEYTANI KÖTÜLÜĞÜN, NEGATİF DÜŞÜNCENİN, OLUMSUZLUĞUN İFADESİ OLARAK KULLANMIŞTIR HZ. ReSUL...OLAY BU KADAR BASIT! KÖTÜLÜK YAPAN İNSANLAR " ŞEYTANA UYDUM " DEMEZLER MI ...AYNISI ... AMA ATEIST ISEN ANLAMAZSIN TABII...
Mecaz, bir sözü hakiki manasının dışında kullanma sanatıdır zaten."Yeryüzü ZİNETİNİ takınıp süslendiği"(10/24)Bu ayetteki terkipte yeryüzünün zinet takmasından söz ediliyor. Halbuki zineti insanlar, takar. Öyleyse buradaki terkipten yeryüzünün yeşermesi kasdedilmiştir. "Bütün genişliğine rağmen yeryüzü başınıza DAR gelmişti." (9/25)Bu ayetin terkibinden maksat da yeryüzünün daralması değil, kalblerin neşesini kaybedip kederle dolmasıdır."Onların TİCARETİ kazanmadı." (2/16)Bu ayetteki "kazanç" ve "ticaret" kelimeleri mecâzdır."Onun ANASI haviyedir." (101/9)Ayetteki "haviye/cehennem"in ‘ana’ olarak takdim edilmesi mecazîdir. Ana çocuğuna sığınak olduğu gibi cehennemde kafire sığınak gibi gösterilmiştir.İzzudddin b. Abdusselam(660/1261), "el-İşâre ile'l-İcaz..." adında mecaz konusunda çok güzel bir eser yazmış ve konuyu bütün detaylarıyla incelemiştir. Mecaz için 70’e yakın çeşit verirken; teşbih mecazı için 109 çeşit belirler.
...Arap dilindeki mecazi (benzetme, sembolik) kavramları, sanki anlamlarını bilmiyormuş gibi kasıtlı çevirmektedir. Mesela Allah'ın gözetlemesi demek olan "Allah'ın gözü" deyimini "insanın gözü gibi göz" diye tercüme etmiştir.
Hicr 14-15: Biz onlara gökten bir kapı açsak, onlar da o kapıdan yukarı çıksalar yine inanmazlar. :
KARA DELİKLER …Zamanı sıfıra indiren 6. boyut...!Ayrıca Kuran'da "kapı " toplumun refahı için gerekli olanların
geliş yolu anlamında kullanılır...Örneğin A'raf suresi 96 . ayette : " ...onların üstüne gökten ve yerden nice
bereket kapıları açardık ,..." buyurulur..En'am suresi 44. ayettede yine aynı anlamda kapı kelimesi kullanılmıştır!...Görüldüğü gibi kapı mecazi bir ifadedir...zaten kuran mecaz ifadelerle doludur...bu tefsir usulundeki temel kurallardandır
Gökte yarık yok, diyor. yarık, ancak katı bir cisimde olur. bu ise göğün katı,sınırlı bir şey olduğunu gösteren en bariz
ayet bence
YARIK ATEISTIN KAFASINDA…! YARIK MECAZ YANI EKSIK -HATA-NOKSANLIK – SIZINTI VERECEK KADAR BILE OLSA BIR YANLISLIK… SIMDI BEN BU ATEISTE CATLAK KAFALI DESEM TUTAR KAFASINI USTURAYA VURDURUR VE BANA “ YALANCI HANI NEREDE CATLAKLIK “ DIYE SORARDA…?BILMEZ KI BU -MECAZ ILMINI BILMEMESI – EN BUYUK CATLAKLIK…AHHH ON YARGI …ATOMU PARCALAMAK DAHA KOLAY SAHIDEN
0 yorum yazılmıştır